Is een lijfrente slim? De drie belastingvoordelen en wat je ervoor inlevert

Een lijfrente klinkt voor veel mensen als iets van een vorige generatie. Een polis die je opa ooit afsloot bij de verzekeraar om de hoek. Toch is het een van de fiscaal gunstigste manieren om zelf voor later te bouwen, zeker als je via je werkgever weinig of geen pensioen opbouwt.

Maar gunstig is niet hetzelfde als vanzelfsprekend. Een lijfrente geeft je drie belastingvoordelen, en vraagt daar één groot ding voor terug: je geld zit vast. In dit artikel zetten we beide kanten naast elkaar, zodat je zelf kunt afwegen of het bij jou past.

Een lijfrente is geen product, maar een fiscaal kader. Binnen dat kader kun je je geld op verschillende manieren laten groeien:

Wat ze gemeen hebben: zolang je binnen je jaarruimte blijft, gelden de belastingvoordelen die hieronder staan. En de voorwaarden zijn hetzelfde: het geld is bedoeld voor een uitkering na je pensioen, en niet om tussendoor op te nemen.

Dit is het grootste voordeel, en het voordeel dat je direct merkt. Wat je binnen je jaarruimte op een lijfrente stort, mag je aftrekken van je inkomen. Je betaalt over dat deel van je inkomen dus geen belasting.

Hoeveel je terugkrijgt, hangt af van het tarief waarin je inkomen valt. In 2026 zijn dat:

Belastbaar inkomenTariefTeruggave per 1.000 euro inleg

tot 38.883 euro

35,75%

ongeveer 358 euro

38.883 tot 79.137 euro

37,56%

ongeveer 376 euro

boven 79.137 euro

49,50%

ongeveer 495 euro

Iemand met een inkomen van 50.000 euro die 3.000 euro inlegt, krijgt via de aangifte dus zo’n 1.127 euro terug. Dat is geen rendement in de gewone zin, maar het voelt wel zo: je bent al een flink stuk verder voordat je geld ook maar een dag heeft gegroeid.

Een kanttekening: het geld krijg je niet meteen. De teruggave komt via je aangifte inkomstenbelasting, dus pas in het voorjaar na het jaar waarin je hebt ingelegd. Tenzij je een voorlopige aanslag aanvraagt.

Spaargeld en beleggingen die je gewoon op je eigen rekening hebt staan, vallen in box 3. Boven het heffingsvrije vermogen betaal je daar elk jaar belasting over, in 2026 tegen een tarief van 36 procent over een verondersteld rendement.

Een lijfrente valt niet in box 3. Al die jaren dat je geld groeit, betaal je er dus geen vermogensbelasting over. Bij een looptijd van twintig of dertig jaar telt dat behoorlijk op, omdat het geld dat anders naar de belasting zou gaan zelf ook weer meegroeit.

Box 3 staat bovendien op het punt te veranderen. Het nieuwe stelsel, met belasting over werkelijk rendement, gaat naar verwachting in 2028 in. Een lijfrente staat daar buiten, en dat maakt hem voor sommige mensen juist extra interessant.

Gratis is het natuurlijk niet. Zodra je lijfrente gaat uitkeren, betaal je over die uitkeringen inkomstenbelasting in box 1. De belasting wordt dus uitgesteld, niet kwijtgescholden.

Het voordeel zit in het verschil in tarief. Vanaf je AOW-leeftijd betaal je geen AOW-premie meer. Daardoor is het tarief in de eerste schijf veel lager: in 2026 17,85 procent, in plaats van 35,75 procent.

Trek je je inleg nu af tegen 37,56 procent en betaal je straks 17,85 procent over je uitkering, dan houd je het verschil. Valt je inkomen na je pensioen hoger uit, bijvoorbeeld door AOW plus een flink werkgeverspensioen, dan wordt dat verschil kleiner.

Wat je hier ook moet meewegen: niemand weet welke tarieven er over dertig jaar gelden. Dit voordeel is aannemelijk, maar niet gegarandeerd.

Tegenover die drie voordelen staat één nadeel dat zwaar weegt. Het geld op je lijfrente kun je niet zomaar gebruiken.

Haal je je lijfrente eerder op dan afgesproken, dan heet dat afkopen. Je betaalt dan inkomstenbelasting over het hele bedrag, waarmee je eerdere aftrek in feite wordt teruggedraaid. Daar komt in de meeste gevallen 20 procent revisierente bovenop, een soort rentevergoeding aan de Belastingdienst die in de praktijk voelt als een boete.

Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld bij langdurige arbeidsongeschiktheid of bij een heel klein tegoed. Maar als uitgangspunt geldt: wat je erin stopt, blijft erin tot je pensioen.

Ook op je pensioendatum krijg je je pot niet als één bedrag op je rekening. Je zet het om in periodieke uitkeringen: per maand, verspreid over een aantal jaren. Ga je in op of na je AOW-leeftijd, dan is de looptijd minimaal vijf jaar. Begin je eerder, dan wordt de looptijd langer.

Dat is precies de bedoeling: een aanvulling op je inkomen, geen spaarpot voor een wereldreis op je 67e.

Dit is de vraag waar de spaarder en de belegger in ons allebei een mening over hebben.

De spaarder ziet vooral de zekerheid. Het geld staat apart, je kunt er niet aan komen, en je bouwt gegarandeerd iets op voor later. Juist omdat je het niet kunt opnemen, kun je het ook niet per ongeluk uitgeven aan een verbouwing of een nieuwe auto.

De belegger ziet vooral de flexibiliteit die je inlevert. Geld dat je gewoon belegt, kun je over tien jaar gebruiken om eerder te stoppen met werken, een huis te kopen of een sabbatical te nemen. Daar betaal je box 3 voor, maar je houdt de regie.

Op papier valt de rekensom voor mensen in de tweede of derde schijf vaak in het voordeel van de lijfrente uit. In de praktijk kiezen veel mensen voor allebei: een deel vast voor later, een deel vrij. Dat is geen compromis, dat is spreiding over doelen.

Er zijn situaties waarin de voordelen kleiner zijn dan ze lijken:

Een lijfrente is geen truc en geen garantie. Het is een ruil: je levert vrijheid in, en krijgt daar een belastingvoordeel voor terug dat over de jaren flink kan oplopen.

Of die ruil voor jou de moeite waard is, hangt af van je inkomen nu, je verwachte inkomen later, je buffer en je plannen. Het helpt om die vragen eerst te beantwoorden, en pas daarna naar producten te kijken. En twijfel je over je specifieke situatie, dan is een onafhankelijk adviseur het geld vaak waard.