Losse aandelen kopen: aantrekkelijk idee, maar wat zijn de risico's?

Stel je voor: je leest ergens over een bedrijf waar je enthousiast van wordt, je koopt een handjevol aandelen en een paar maanden later is de waarde verdubbeld. Het voelt fantastisch. Je hebt het gevoel dat je beleggen eindelijk begrijpt.

Maar wat gebeurt er als je die aandelen drie jaar later nog bezit?

Dat is de vraag die veel beginnende beleggers niet stellen. In dit artikel kijken we eerlijk naar losse aandelen: wat maakt ze zo aantrekkelijk, welke risico's kleven eraan, en waarom kiezen veel mensen uiteindelijk toch voor een andere aanpak?

Een aandeel is een klein stukje eigendom in een bedrijf. Als je een aandeel koopt van een bedrijf, word je in die zin mede-eigenaar: je deelt mee in de winst als het goed gaat, maar ook in het verlies als het tegenzit.

Losse aandelen zijn individuele aandelen van één specifiek bedrijf, in tegenstelling tot een fonds of ETF waarbij je in één keer investeert in een mandje van tientallen of honderden bedrijven tegelijk.

Er zit iets heel menselijks in de aantrekkingskracht van een los aandeel. Je kunt het concreet maken. Je werkt in de gezondheidszorg en kent een farmaceutisch bedrijf goed van binnenuit. Of je bent fan van een merk en ziet met eigen ogen hoe populair het is. Dat geeft een gevoel van controle en verbinding dat een anoniem wereldwijd mandje niet biedt.

Losse aandelen spreken ook de verbeelding aan. Wie een paar jaar geleden ASML had gekocht, had een uitstekend rendement behaald. Zulke verhalen maken indruk. Ze geven het gevoel dat wie slim kiest, flink kan winnen.

Dat is ook precies de valkuil.

Beleggen op basis van een goed gevoel bij een bedrijf is geen strategie, het is een gok. En een gok kan goed uitpakken, maar dat zegt niets over de volgende gok.

Onderzoek laat keer op keer zien dat slechts een klein percentage van actieve beleggers de markt weet te verslaan op de lange termijn. Zelfs professionele analisten, met toegang tot enorme hoeveelheden data en volledig als baan, lukt het zelden structureel.

Dat maakt het inschatten van de waarde van een individueel bedrijf voor de meeste particuliere beleggers een lastige opgave. Niet onmogelijk, maar moeilijker dan het lijkt als een aandeel net even goed heeft gedraaid.

Als je je spaargeld verdeelt over een klein aantal losse aandelen, neem je wat in beleggers termen concentratierisico heet. Je lot is dan sterk verbonden met het presteren van die specifieke bedrijven.

Bij een gespreid fonds geldt het omgekeerde: als van de 200 bedrijven in je portefeuille er tien slechte jaren hebben, voel je dat maar beperkt. De andere 190 dempen de schade.

Bij losse aandelen is er niets om de schade te dempen. Als het bedrijf omvalt, ben je je inleg kwijt. Dat klinkt drastisch, maar het is een reëel risico. Bedrijven die ooit groot en onaantastbaar leken, zoals Kodak, zijn later volledig verdwenen of sterk in waarde gedaald.

Er is nog een risico dat minder vaak wordt benoemd: je eigen gedrag.

Als je emotioneel betrokken bent bij een bedrijf omdat je er in gelooft, merk je dat je geneigd bent langer vast te houden dan verstandig is als het slecht gaat. Of omgekeerd: als het nieuws negatief is en de koers daalt, ben je geneigd te verkopen op een moment dat misschien juist het slechtste uitkomt.

Bij beleggen voor de lange termijn is consistent gedrag belangrijk. Emotionele betrokkenheid bij individuele bedrijven maakt dat moeilijker, niet makkelijker.

Een ander onderschat aspect is timing. Veel mensen stappen in een aandeel nadat het al flink gestegen is, juist omdat de aandacht op dat moment groot is. Ze zijn laat in een trend, niet vroeg.

Sectoren die vandaag populair zijn, zoals AI, elektrisch rijden of een specifieke grondstof, zijn dat soms omdat de markt de verwachtingen al grotendeels heeft ingeprijsd. Wie te laat instapt, betaalt een prijs die de toekomstige groei al weerspiegelt of zelfs overschat.

Dat maakt het moment van aankoop niet alleen afhankelijk van de kwaliteit van het bedrijf, maar ook van waar je in de cyclus zit. En dat is voor de meeste mensen moeilijk te beoordelen.

Bij beleggen ga je uit van de langetermijnwaarde van een bedrijf of een breed gespreid mandje. Je accepteert schommelingen op de korte termijn in ruil voor verwacht rendement over jaren.

Bij speculeren draait het om de verwachting dat een prijs omhoog gaat, ongeacht of de onderliggende waarde dat rechtvaardigt. Losse aandelen kopen op basis van nieuws, gevoel of hype zit dichter bij speculeren dan bij beleggen.

Dat is geen oordeel: speculeren kan lonen. Maar het is goed om te weten welk spel je speelt.

Veruit de meeste individuele beleggers die consistent rendement behalen over lange termijn, doen dat via gespreid beleggen in indexfondsen of ETF's. Ze kopen in essentie een stukje van de wereldeconomie, houden dat aan en voorkomen dat ze zichzelf in de weg zitten met te veel handelen.

Dat klinkt saai. Dat is het ook, een beetje. Maar saai en effectief gaan in beleggen vaker samen dan je zou denken.

Niet per se. Er zijn omstandigheden waarin het logisch kan zijn om bewust een klein deel van je portefeuille te reserveren voor individuele aandelen, als je er echt bewust voor kiest, de risico's begrijpt en het geld kunt missen als het tegenvalt.

Het probleem ontstaat als losse aandelen de hoofdstrategie worden, of als je erin stapt zonder goed te snappen wat je koopt en waarom.

Losse aandelen bieden iets wat ETF's niet bieden: een persoonlijke, concrete verbinding met een bedrijf. Dat maakt ze begrijpelijk aantrekkelijk, zeker voor wie net begint met beleggen.

Tegelijkertijd brengen ze risico's mee die bij een gespreid fonds veel kleiner zijn: concentratierisico, gedragsrisico en het risico van slechte timing. Die risico's verdwijnen niet omdat een aandeel er voor jou goed uitziet.

Weten wat je doet en waarom is altijd het startpunt. En als je je nog aan het oriënteren bent op beleggen, is het de moeite waard om eerst de basis goed te begrijpen voordat je specifieke bedrijven kiest.