Beleggen

Box 3 in 2027 en 2028: wat weten we nu echt over belasting op je spaargeld en beleggingen?

Box 3 verandert weer. Wat staat vast voor 2027, en wat is nog maar een voorstel?

25 okt 20266 min

Als er één belastingonderwerp is waar bijna iedereen met spaargeld of beleggingen moe van wordt, dan is het box 3. Al jaren wordt er gesleuteld, teruggedraaid en opnieuw voorgesteld. Ook dit najaar is er weer veel nieuws, en het is lastig om te zien wat nu vaststaat en wat niet.

In dit artikel zetten we het op een rij. Wat geldt er in 2027 volgens de huidige wet, wat stelt het kabinet voor, en wat betekent dat voor jullie als koppel?

Waarom box 3 al jaren op de schop gaat

In box 3 betaal je belasting over je vermogen: spaargeld, beleggingen, een tweede woning en andere bezittingen, min je schulden. De Belastingdienst kijkt daarbij niet naar wat je echt verdiend hebt, maar rekent met een fictief rendement. Over dat veronderstelde rendement betaal je 36 procent belasting.

De Hoge Raad oordeelde een paar jaar geleden dat dit systeem in strijd is met het recht op eigendom, omdat mensen belasting betaalden over rendement dat ze niet maakten. Sindsdien zoekt de politiek naar een nieuw stelsel dat belast wat je werkelijk verdient. Dat blijkt ingewikkeld en vooral duur, omdat een eerlijker systeem in de eerste jaren minder oplevert.

Wat geldt er in 2027 volgens de huidige wet?

Voor 2027 blijft het systeem met een fictief rendement nog bestaan. Volgens de wet zoals die nu geldt:

  • stijgt het heffingsvrij vermogen van 59.357 naar 60.098 euro per persoon
  • hebben fiscale partners samen dus 120.196 euro vrijgesteld
  • blijft het tarief 36 procent
  • daalt de extra vrijstelling voor groene beleggingen naar 200 euro per persoon, en verdwijnt die in 2028

Die laatste wijziging lag al eerder vast. Wie veel in groenfondsen heeft gestoken vanwege de vrijstelling, verliest dat voordeel dus grotendeels.

Wat stelt het kabinet voor vanaf 2028?

Vanaf 2028 moet box 3 uitgaan van het werkelijke rendement. Er zijn twee manieren om dat te belasten, en het verschil is belangrijk.

Vermogensaanwasbelasting

Je betaalt elk jaar belasting over de waardestijging van je bezittingen, ook als je niets verkoopt. Staat je ETF aan het eind van het jaar hoger, dan betaal je over die papieren winst. Daalt hij, dan heb je een verlies dat je kunt verrekenen.

Vermogenswinstbelasting

Je betaalt pas belasting op het moment dat je verkoopt en de winst echt binnenhaalt. Zolang je je beleggingen laat staan, betaal je over de koerswinst niets.

Eerder dit jaar stemde de Tweede Kamer in met een wet die vanaf 2028 vooral uitging van vermogensaanwas. Het kabinet wil nu sneller overstappen. Volgens het nieuwe voorstel gaan aandelen, obligaties, ETF’s en andere financiële instrumenten vanaf 2028 onder een vermogenswinstbelasting vallen. Dat is volgens het kabinet zo’n 90 procent van het vermogen in box 3 waarvan de waarde kan veranderen.

Voor de rest, waaronder crypto die je rechtstreeks bij een exchange of in een eigen wallet aanhoudt, blijft in 2028 en 2029 de vermogensaanwas gelden. Pas rond 2030 moet alles onder de vermogenswinstbelasting vallen. Crypto is juist een beleggingscategorie met grote schommelingen, waardoor jaarlijks belasten over papieren winst flink kan uitpakken. Daar is dan ook veel kritiek op.

Het pijnpunt: wie betaalt de overstap?

Een snellere overstap naar belasten bij verkoop kost de schatkist de eerste jaren geld. Mensen verkopen immers niet elk jaar. Het kabinet zocht dat geld onder meer in box 3 zelf.

Het voorstel van eind september: het heffingsvrij vermogen in 2027 verlagen naar 30.846 euro per persoon, ongeveer de helft. Vanaf 2028 zou het heffingsvrij vermogen verdwijnen en plaatsmaken voor een heffingsvrij resultaat van 1.000 euro rendement per jaar.

Dat leidde tot veel kritiek, omdat het vooral kleinere spaarders en beleggers raakt. Een koppel met samen 100.000 euro aan beleggingen valt nu volledig onder de vrijstelling. Met een gehalveerde vrijstelling zou datzelfde koppel ineens box 3 gaan betalen, al snel honderden euro’s per jaar. Terwijl het idee van de hervorming juist was om vooral grotere vermogens eerlijker te belasten.

Minister Heinen heeft toegezegd de ondergrens opnieuw te bekijken. Op het moment van schrijven is er nog geen nieuw voorstel en geen akkoord. De stemming over het belastingpakket in de Tweede Kamer staat op 12 november, en het nieuwe box 3-voorstel moet ook nog langs beide Kamers.

Wat staat er in het Belastingplan 2027 zelf?

Weinig. Het kabinet heeft de grote box 3-wijzigingen bewust buiten het Belastingplan 2027 gehouden, omdat er nog onvoldoende steun voor was. Daarom lopen er nu twee sporen naast elkaar: het Belastingplan en een aparte wetswijziging voor box 3. Dat maakt het nieuws extra verwarrend.

Waarom wij nog niets veranderen

Toen de eerdere box 3-plannen uitkwamen, hebben wij serieus overwogen om onze hypotheek anders in te richten. Op papier leek het voordelig. Uiteindelijk hebben we het niet gedaan, en achteraf zijn we daar blij om. Het plan waar we op reageerden, is inmiddels alweer aangepast.

Dat is een les die we vaker tegenkomen: een voorstel is geen wet. Wie zijn financiële keuzes laat afhangen van elke nieuwe kabinetsbrief, loopt het risico om twee keer te schakelen. Dat kost geld en vooral rust.

Wat je wel kunt doen

Ken jullie uitgangspositie. Tel jullie box 3-vermogen bij elkaar op: spaargeld, beleggingen, eventuele crypto en overige bezittingen, min schulden. Ligt het ruim onder de vrijstelling, ruim erboven, of eromheen? Dan weet je bij elk nieuw voorstel meteen of het jullie raakt.

Weet waar je bezittingen vallen. Met het nieuwe voorstel maakt het uit of je belegt via ETF’s en aandelen of rechtstreeks in crypto. Dat onderscheid wordt belangrijker.

Denk aan pensioenbeleggen. Geld dat je via een lijfrente of pensioenrekening belegt, valt niet in box 3. Dat is geen reden om alles om te gooien, maar wel een factor in een bredere afweging, zeker als je jaarruimte hebt.

Neem geen grote beslissingen voor de stemming. Wacht tot er duidelijkheid is over zowel het Belastingplan als het box 3-voorstel.

Conclusie

Voor 2027 verandert er in box 3 volgens de huidige wet weinig: een iets hogere vrijstelling en het einde van het groene voordeel. Het grote verhaal zit in 2028, met de overstap naar belasting over werkelijk rendement en, voor de meeste beleggers, belasting bij verkoop.

De grote open vraag is wie de overstap betaalt. Dat het heffingsvrij vermogen in 2027 gehalveerd wordt, is op dit moment een voorstel en geen feit. Houd het in de gaten, ken jullie eigen cijfers, en laat je niet opjagen door elk nieuw plan. Dit is educatie, geen beleggingsadvies: jullie situatie bepaalt wat verstandig is.

Disclaimer: De informatie op deze website is puur informatief en educatief bedoeld. Wij zijn geen financieel adviseurs en de content van Honey, Let's Talk Money mag niet worden opgevat als persoonlijk financieel advies. Beleggen brengt risico's met zich mee, je kunt je inleg verliezen. Doe altijd je eigen onderzoek en raadpleeg een onafhankelijk financieel adviseur bij twijfel. Onze rekentools zijn zorgvuldig gemaakt, maar geven altijd een indicatie. Je kunt er geen rechten aan ontlenen.

Nieuwsbrief

Samen grip op jullie geld

Elke week een praktische tip voor koppels die samen bouwen. Plus de gratis financiële jaarplanning om mee te beginnen.

Financieel Jaarplan voor koppels

GRATIS GIDS

Financieel Jaarplan voor koppels

26 pagina's · PDF · Direct in je inbox

Ongeveer één mail per week. Uitschrijven kan onderaan elke mail.

MEER ARTIKELEN

Lees ook