Beleggen tijdens koersdalingen: wat is slim en wat vooral niet?

Het gebeurt regelmatig: je opent je beleggingsapp en ziet alleen maar rode cijfers. Bitcoin die in enkele maanden tijd 50% daalt. Goud en zilver die binnen twee dagen tijd fors zakken. Techaandelen die na kwartaalcijfers onderuit gaan. Dat geeft een onrustig gevoel.

En dat onrustige gevoel komt vaak met een drang om iets te doen. Verkopen voordat het erger wordt? Of juist bijkopen omdat alles nu "goedkoop" is? De neiging om in actie te schieten is begrijpelijk – maar niet altijd verstandig.

Deze blogpost verkent wat er tijdens koersdalingen gebeurt, welke emoties daarbij komen kijken, en hoe je jezelf kunt beschermen tegen beslissingen waar je later spijt van krijgt. Dit is geen financieel advies, maar wel een verkenning van de afwegingen die erbij komen kijken.

Om te begrijpen wat beleggen tijdens koersdalingen ingewikkeld maakt, helpt het om naar recente voorbeelden te kijken. Niet om te zeggen wat je had moeten doen, maar om te zien hoe markten bewegen.

Bitcoin daalde van zo'n $125.000 naar $60.000 – een correctie van ongeveer 50%. Voor wie begin 2024 instapte op een lager punt, was dat wellicht minder pijnlijk. Voor wie op de top kocht, voelde dat heel anders.

Goud en zilver lieten in korte tijd flinke dalingen zien: goud circa 20%, zilver zelfs rond de 40%. Ook hier gold: de impact hangt af van wanneer je instapte en hoeveel je geïnvesteerd had.

Techaandelen zoals Amazon en andere softwarebedrijven gingen na tegenvallende kwartaalcijfers onderuit. Voor beleggers met een brede portefeuille viel dat mogelijk mee. Voor wie zwaar op tech leunde, was de klap groter.

De vraag die dan opkomt: is dit normaal? En het antwoord is genuanceerd. Koersdalingen horen bij beleggen. Historisch gezien komen correcties van 10-20% regelmatig voor, grotere dalingen minder vaak maar zeker niet nooit. Tegelijk betekent dat niet dat elke daling "normaal" aanvoelt – zeker niet als je er middenin zit.

Mensen zoeken vaak naar duidelijke verklaringen voor koersdalingen. Soms zijn die er, soms niet. Bij de recente bewegingen werden verschillende oorzaken genoemd:

Wat opvalt: achteraf zijn er vaak verhalen die alles lijken te verklaren. Vooraf is het een stuk lastiger. En dat maakt dat je tijdens een daling nooit zeker weet of het "de bodem" is of dat er nog meer komt.

Het rationele verhaal is helder: beleggen is een langetermijnspel, je moet volatiliteit accepteren, niet emotioneel reageren. Maar als je portefeuille 20% in de min staat, voelt dat niet rationeel. Het voelt onprettig, onrustig en soms zelfs bedreigend.

Die emotie komt uit twee kanten:

De angst om te verliezen: Niemand ziet graag zijn vermogen slinken. De neiging om te verkopen – om de pijn te stoppen – is menselijk. Tegelijk: als je verkoopt terwijl de koers laag is, maak je het verlies definitief.

De angst om te missen: Tegelijkertijd kan er een stem zijn die zegt: "Nu is het goedkoop, ik moet bijkopen!" Ook dat kan een emotionele reactie zijn, gevoed door FOMO (fear of missing out) in plaats van een weloverwogen strategie.

Beide reacties zijn herkenbaar. En beide kunnen leiden tot keuzes die je later betreurt. De kunst is om te erkennen dat die emoties er zijn, zonder er direct naar te handelen.

In plaats van te focussen op wat je moet doen tijdens een koersdaling, is het nuttiger om vooraf nagedacht te hebben over je uitgangspunten. Drie zaken die in de praktijk verschil maken:

Dit klinkt als een open deur, maar het is cruciaal. Beleggingen kunnen dalen. Soms fors, soms langdurig. Als je over twee jaar een huis wilt kopen en je hele spaargeld in aandelen zet, loop je het risico dat je die aankoop moet uitstellen – of dat je met verlies verkoopt.

Een vuistregel: beleg alleen geld waarvan je accepteert dat het enkele jaren "vast" kan zitten. Heb je binnen afzienbare tijd een grote uitgave, dan is beleggen mogelijk niet de beste plek voor dat geld.

Een brede portefeuille dempt schokken. Niet alles in crypto, niet alles in tech, niet alles in één land of sector. Als één categorie daalt, kunnen anderen stabieler blijven – of zelfs stijgen.

Spreiding is geen garantie tegen verlies, maar het verkleint de kans dat één gebeurtenis je hele vermogen raakt. En dat geeft mentaal ook rust: je weet dat niet alles op één kleur is ingezet.

Los van je algemene noodfonds (voor onverwachte uitgaven zoals een kapotte wasmachine of werkloosheid) kan het helpen om een klein deel liquide te houden. Niet om "perfect te timen", maar om flexibel te kunnen zijn als er kansen ontstaan of om in noodgevallen niet gedwongen beleggingen te moeten verkopen op een ongunstig moment.

Hoeveel dat is, hangt af van je situatie. Maar het idee is: als alle posities vastzitten en je hebt nul liquiditeit, dan kun je alleen reageren door te verkopen. En juist tijdens een daling wil je die keuze vermijden.

Een vraag die vaak opkomt: "Als alles goedkoper is, moet ik dan niet bijkopen?" Het antwoord is niet simpel.

Bijkopen heeft alleen zin als:

Verkopen terwijl de koers laag staat, voelt paradoxaal: je maakt verlies definitief op het moment dat je dat juist wilt vermijden. Toch is de verleiding groot, vooral als de daling steeds verder lijkt te gaan.

Een klassieke beleggerswijsheid luidt: verkoop niet tijdens een crash, tenzij je fundamentele redenen hebt. En zelfs dan is het de vraag of je de goede timing hebt.

Uit de praktijk komen een aantal patronen naar voren die vrijwel altijd tot problemen leiden:

Eén ding dat historische data laten zien: markten herstellen zich meestal. Niet altijd snel, niet altijd volledig voor elk individueel aandeel, maar brede indexen als de S&P 500 of MSCI World hebben zich door de decennia heen steeds hersteld na crashes.

Dat betekent niet dat "gewoon vasthouden" altijd de beste strategie is. Individuele bedrijven kunnen failliet gaan. Hele sectoren kunnen in verval raken. Crypto is een relatief jonge markt met zijn eigen dynamiek en risico's.

Maar het helpt wel om te beseffen: koersdalingen zijn geen anomalie, ze zijn onderdeel van het systeem. Wie belegt, accepteert dat zijn vermogen fluctueert. De vraag is niet óf er dalingen komen, maar hoe je ermee omgaat.

Beleggen tijdens koersdalingen vraagt om iets dat lastig is: rust bewaren terwijl je emoties anders adviseren. Er is geen perfecte formule. Wat voor de één werkt (bijkopen tijdens een dip) kan voor de ander rampzalig zijn.

Wat wel helpt:

En misschien wel het belangrijkste: accepteren dat onzekerheid hoort bij beleggen. Je weet nooit zeker of een koers verder daalt of dat het herstel inzet. Wie beweert van wel, liegt of is achteraf aan het redeneren.

Beleggen is geen sprint, geen poker, en geen loterij. Het is een marathon waarin geduld, spreiding en realisme op de lange termijn meestal beter uitpakken dan slimme trucjes en snelle reflexen.