Schenken bij leven: kun je er echt erfbelasting mee besparen?

Steeds meer ouders en grootouders geven een deel van hun vermogen al weg terwijl ze nog leven. Dat noemen we schenken bij leven, of geven met de warme hand. Het idee is aantrekkelijk: je helpt je kinderen of kleinkinderen op een moment dat het ertoe doet, je ziet met eigen ogen wat ze ermee doen, en je verkleint tegelijk de erfenis die later belast wordt.

Maar werkt het ook echt? En voor wie is het verstandig? In dit artikel lees je hoe de belastingvrije schenkingen in 2026 werken en waar je op moet letten.

De logica is simpel. Alles wat je tijdens je leven al hebt weggegeven, zit niet meer in je nalatenschap. En over wat er niet meer is, hoeft niemand erfbelasting te betalen.

Elke euro die je binnen de jaarlijkse vrijstelling schenkt, verlaat je vermogen zonder dat er belasting over wordt geheven. Doe je dat meerdere jaren achter elkaar, dan tikt dat aan. Schenk je tien jaar lang het maximale bedrag aan één kind, dan gaat er al bijna 70.000 euro belastingvrij over. Bij meerdere kinderen loopt dat verder op.

Belangrijk: het geld moet je natuurlijk wel kunnen missen. Schenken bij leven is alleen verstandig als je zelf ruim genoeg overhoudt voor je eigen toekomst, want die is niet altijd te voorspellen.

Voor schenkingen gelden eigen vrijstellingen, los van de erfbelasting. Voor 2026 zijn dit de belangrijkste.

Aan ieder kind mag je jaarlijks 6.908 euro belastingvrij schenken. Aan een kleinkind of iemand anders is dat jaarlijks 2.769 euro. Deze bedragen mag je elk jaar opnieuw geven.

Daarnaast bestaat er een eenmalig verhoogde vrijstelling voor kinderen tussen de 18 en 40 jaar. Die bedraagt 33.129 euro en is vrij te besteden. Gaat je kind een dure studie volgen, met kosten van minstens 20.000 euro per jaar, dan mag de eenmalige schenking oplopen tot 69.009 euro. Kies je voor zo'n eenmalig verhoogd bedrag, dan mag je in datzelfde jaar niet ook nog de jaarlijkse 6.908 euro geven.

De Belastingdienst ziet beide ouders samen als één schenker. Ook als je gescheiden bent, tellen jullie schenkingen aan hetzelfde kind bij elkaar op.

Misschien heb je nog gehoord van de jubelton: een verhoogde vrijstelling waarmee je je kind een groot bedrag belastingvrij kon schenken voor de aankoop van een eigen woning. Die regeling is per 2024 volledig afgeschaft en komt niet terug.

Wil je je kind helpen bij het kopen van een huis, dan kun je nog wel gebruikmaken van de reguliere jaarlijkse vrijstelling of de eenmalig verhoogde vrijstelling voor kinderen tussen 18 en 40 jaar. Ook een lening binnen de familie is een mogelijkheid, maar daarover lees je meer in een apart artikel.

Schenken klinkt eenvoudig, maar er zitten een paar aandachtspunten aan.

Er geldt een zogeheten 180-dagenregel. Schenkingen die je doet binnen 180 dagen voor je overlijden, worden alsnog bij de erfenis opgeteld en belast als erfenis. De al betaalde schenkbelasting wordt daarbij verrekend, zodat je niet dubbel betaalt. De praktische les: wie erfbelasting wil beperken door te schenken, begint daar beter op tijd mee dan pas op het allerlaatste moment.

Schenk je meer dan de vrijgestelde bedragen, dan betaalt de ontvanger schenkbelasting. Voor kinderen zijn de tarieven dezelfde als bij de erfbelasting: 10 procent tot 158.669 euro en 20 procent daarboven.

En let op de eenmalige verhoogde vrijstelling: die is echt eenmalig. Iemand kan er maar één keer in het leven gebruik van maken per schenker.

Het is verleidelijk om schenken puur als belastingtruc te zien, maar dat doet het onderwerp tekort. Veel ouders schenken juist omdat ze willen meemaken hoe hun kind of kleinkind ervan geniet, of omdat ze op een bepaald moment in het leven willen helpen. De fiscale ruimte maakt dat aantrekkelijker, maar de reden om te geven is vaak persoonlijk.

Tegelijk is het een keuze met gevolgen. Wat je nu weggeeft, heb je later zelf niet meer. En je eigen toekomst, denk aan zorgkosten of een lang leven, is lastig in te schatten.

Schenken bij leven kan de erfbelasting voor je nabestaanden verlagen, zeker als je het gespreid over meerdere jaren doet en op tijd begint. Maar het is alleen verstandig als je het geld daadwerkelijk kunt missen. Er is geen algemeen juist antwoord: het hangt af van je vermogen, je leeftijd, je gezinssituatie en wat je wilt bereiken.

Wil je weten wat in jouw situatie past, dan is een gesprek met een notaris of belastingadviseur de beste volgende stap. Dit artikel geeft je het overzicht om dat gesprek goed voorbereid in te gaan.