ETF kiezen: waar let je op bij spreiding over regio's?

Veel beleggers beginnen met een breed gespreide ETF. En terecht, want het is een van de eenvoudigste manieren om te starten met beleggen. Maar "breed gespreid" betekent niet automatisch dat je evenwichtig gespreid zit. De meeste populaire ETF's leunen zwaar op een handvol regio's en sectoren. Wie niet af en toe controleert wat er onder de motorkap zit, kan voor verrassingen komen te staan.

In dit artikel leggen we uit waar je op kunt letten als je een ETF kiest of vergelijkt, specifiek op het gebied van regiospreiding. Niet om je te vertellen wat je moet doen, maar om je te helpen bewustere keuzes te maken.

Regiospreiding, soms ook geografische spreiding genoemd, gaat over de verdeling van je belegging over verschillende landen of werelddelen. Het idee is dat economische ontwikkelingen, politieke risico's en valutabewegingen per regio kunnen verschillen. Door je geld over meerdere regio's te verdelen, ben je minder afhankelijk van hoe het in een enkel land of werelddeel gaat.

In de praktijk werkt het zo: een ETF volgt een index, en die index bepaalt welke bedrijven erin zitten en met welke weging. Die weging is meestal gebaseerd op de marktwaarde van bedrijven. Grotere bedrijven krijgen een groter aandeel in de index. En omdat de Verenigde Staten de grootste kapitaalmarkt ter wereld hebben, met veel grote bedrijven, leidt dat ertoe dat veel wereldwijde indices zwaar naar Amerika leunen.

Neem de MSCI World, een van de populairste indices onder Nederlandse beleggers. De naam suggereert wereldwijde spreiding, maar in werkelijkheid zit ongeveer 65 tot 70 procent van het gewicht in Amerikaanse bedrijven. De rest is verdeeld over Europa, Japan, het Verenigd Koninkrijk, Canada en een handvol andere ontwikkelde landen. Opkomende markten als China, India en Brazilië zitten er helemaal niet in.

Dat hoeft op zich geen probleem te zijn, zolang je je ervan bewust bent. Maar het betekent wel dat een belegger die denkt wereldwijd gespreid te zitten, in feite grotendeels afhankelijk is van de Amerikaanse markt. En die markt wordt op dit moment gedomineerd door een beperkt aantal grote techbedrijven.

Andere populaire indices hebben vergelijkbare patronen. De FTSE All-World is iets breder door opkomende markten mee te nemen, maar ook daar is het Amerikaanse gewicht rond de 60 procent. Alleen bij specifiek Europese of regionale indices, zoals de STOXX Europe 600 of de AEX, zit je per definitie in een andere regio.

Dit is het startpunt. Zoek de ETF op via een site als Just ETF of de factsheet van de aanbieder. Daar vind je een overzicht van de landenweging: welk percentage zit in de VS, in Europa, in Azie, in opkomende markten? Vergelijk dit met wat je zelf logisch vindt, gegeven je overtuigingen en je risicobereidheid.

Landenweging alleen vertelt niet het hele verhaal. De VS is zwaar in technologie, terwijl Europa meer gewicht heeft in financials, industrie en gezondheidszorg. Een verschuiving van regio is daarmee ook een verschuiving van sector. Dat is niet goed of slecht, maar het is goed om het te weten.

Als je in een ETF zit die grotendeels Amerikaanse bedrijven bevat, heb je indirect een grote dollarpositie. Dat kan in je voordeel werken als de dollar stijgt ten opzichte van de euro, maar het kan ook tegen je werken als de dollar daalt. Sommige ETF's bieden een "hedged" variant die het valutarisico afdekt, al brengt dat extra kosten met zich mee.

De TER, de total expense ratio, verschilt per ETF. Over het algemeen zijn breed gespreide ETF's goedkoop, maar er zitten wel degelijk verschillen tussen aanbieders. Een verschil van 0,1 tot 0,2 procent per jaar lijkt klein, maar telt op over tientallen jaren. Vergelijk de TER van ETF's die dezelfde of vergelijkbare indices volgen.

Dit is een veelgemaakte fout. Wie een MSCI World ETF combineert met een S&P 500 ETF, verdubbelt in feite de weging naar Amerika. Dat is misschien precies wat je wilt, maar het kan ook onbedoeld zijn. Kijk bij het toevoegen van een ETF altijd naar hoe de totale verdeling van je portefeuille eruitziet, niet alleen naar de nieuwe ETF op zichzelf.

Er zijn ruwweg drie manieren om je spreiding bij te sturen.

De eerste is kiezen voor een wereldwijde ETF met een andere weging. Niet elke wereldwijde ETF volgt dezelfde index. Sommige indices wegen landen gelijk ("equal weight") of gebruiken economische omvang in plaats van marktkapitalisatie als basis. Dat leidt tot een lagere weging van de VS.

De tweede is een regionale ETF toevoegen. Je kunt naast je wereldwijde ETF een Europese ETF nemen, zoals de STOXX Europe 600, of een ETF voor opkomende markten. Zo verschuif je het gewicht zonder je bestaande belegging te verkopen.

De derde is je bestaande ETF vervangen door een combinatie. In plaats van een enkele MSCI World ETF kun je kiezen voor een combinatie van regionale ETF's die je zelf in verhouding koopt. Dat geeft meer controle, maar vraagt ook meer onderhoud.

Welke aanpak het beste past, hangt af van hoeveel tijd je erin wilt steken en hoe belangrijk je het vindt om de verdeling precies naar je hand te zetten.

Regiospreiding is geen exacte wetenschap. Er is geen magische verdeling die voor iedereen werkt. Sommige beleggers voelen zich prima met een forse overweging naar de VS, omdat ze geloven in de langetermijnkracht van de Amerikaanse economie. Anderen willen bewust meer naar Europa of opkomende markten alloceren, vanwege waardering, valutadiversificatie of persoonlijke overtuiging.

Het gaat er niet om wat de "juiste" verdeling is. Het gaat erom dat je weet hoe je verdeling eruitziet en dat die past bij hoe jij naar de wereld kijkt. En dat je het af en toe opnieuw bekijkt, want de wereld verandert en je portefeuille verschuift mee.

Een ETF kiezen lijkt simpel, en op een bepaalde manier is het dat ook. Maar achter die ene aankoop schuilt een verdeling over landen, sectoren en valuta's die meer invloed heeft op je rendement dan je misschien denkt. Door af en toe de motorkap open te doen en te kijken hoe je spreiding er werkelijk uitziet, maak je beter geïnformeerd keuzes. Niet perfect, maar bewust. En dat is uiteindelijk waar het om draait.